De functietitel ‘mondhygiënist’ is een beschermde titel en mag alleen gevoerd worden wanneer de hbo-opleiding tot mondhygiënist met een diploma is afgerond.
Het werkterrein van de mondhygiënist omvat de primaire, secundaire en tertiaire preventie. Sinds 2006 is de vierjarig (of daaraan gelijkwaardig) opgeleide mondhygiënist ook deskundig tot de restauratie van primaire cariës, mits in opdracht van een tandarts.
Zie ook Werkzaamheid van mondhygiënisten en Zorgverlening door mondhygiënisten.
Omdat mondhygiënisten (afgezien van degenen die deelnemen aan het genoemde experiment) niet in het BIG-register staan, is het aantal niet precies bekend. In 2022 publiceerde het Capaciteitsorgaan (in opdracht van het Ministerie van VWS) een raming van de benodigde instroom in de opleidingen tot tandarts en mondhygiënist. Hierin werd op basis van onderzoeksgegevens het totale aantal mondhygiënisten per 2022 geschat op 4.500. Van hen waren er naar schatting zo’n 3.900 (87%) werkzaam in Nederland. Ten opzichte van een schatting in 2019 (3.570 mondhygiënisten) was dit een toename van 8%.
In 2021 was 94% van de mondhygiënisten vrouw. Verder was 41% jonger dan 35 jaar en 19% 50 jaar of ouder.
De vierjarige voltijd HBO-opleiding mondzorgkunde wordt sinds 2002 aangeboden. Voor de opleiding bestaat een numerus fixus. Voor het studiejaar 2025-2026 zijn er 349 opleidingsplaatsen (Ministerie van OCW). De opleiding wordt aangeboden door Hogeschool INHolland in Amsterdam (105 plaatsen), HAN University of Applied Sciences in Arnhem en Nijmegen (78 plaatsen), Hanzehogeschool Groningen (64 plaatsen) en Hogeschool Utrecht (102 plaatsen).