Vorige
Volgende

Gebitsgezondheid

 

Via zogeheten epidemiologisch onderzoek worden, in opdracht van Zorginstituut Nederland, van tijd tot tijd de gebits­gezondheid en het (mond)gezondheidsgedrag van jeugdigen en volwassenen in de Nederlandse bevolking onderzocht. Dit gebeurt door TNO Gezond Leven. Bij volwassenen bestaat de onderzoeksgroep steeds uit de 25- tot en met 74-jarigen. Bij de jeugd worden de onderzoeken beurtelings uitgevoerd onder 5-, 11-, 17- en 23-jarigen en onder 8-, 14- en 20-jarigen.

Het totale onderzoek bestaat steeds uit een klinisch deel en een sociaal-wetenschappelijk deel. In het klinische deel wordt een mondonderzoek gedaan, waarbij onder meer wordt gekeken naar cariës­laesies in het glazuur en laesies in het den­tine (caviteiten of ‘gaatjes’) en eventuele behandelingen daarvan (vullingen en extracties, dat wil zeggen getrokken tanden of kiezen).
De uitkomsten hiervan worden op patiëntniveau weergegeven in de zogenoemde ‘dmfs/DMFS-index’ (voor tandvlakken) of ‘dmft/DMFT-index’ (voor elementen) in res­pec­tie­ve­lijk het melk- en het blijvend gebit. Dit staat voor de som van het aantal ‘de­cayed’ (aangetaste en onbehandelde), ‘filled’ (gevulde) en ‘missing’ (ontbrekende of geëxtraheerde) tand­vlakken (‘surfaces’) of elementen (‘teeth’). Een score ‘0’ betekent een gaaf gebit. Een score boven 0 betekent dat er sprake is van (behandelde) cariës.
In het sociaal-wetenschappelijke deel worden de onderzochte personen bevraagd over hun (mond)gezondheidsgedrag. Daarbij gaat het onder andere om de frequentie van tanden poetsen en tandartsbezoek, rookgedrag en angst voor de tandarts. Bij de jeugdigen wordt ook gevraagd naar het voedingsgedrag.

De tabellen laten enkele uitkomsten zien van het meest recent uitgevoerde epidemiologisch onderzoek. Om te beginnen bij jeugdigen in 2017. Dit is de bovenste tabel, het betreft de leeftijdsgroepen van 5-, 11-, 17- en 23-jarigen. Hierover verscheen van Zorginstituut Nederland het Signalement mondzorg 2018, dat aangehecht is aan de publicatie van de uitkomsten.  Van enkele andere leeftijdsgroepen van jeugdigen zijn de meest recente gegevens verzameld in 2014. Deze staan in de tweede tabel, het betreft in dat jaar de 8-, 14- en 20-jarigen. Over de uitkomsten van het onderzoek in 2014 bracht Zorginstituut Nederland het Signalement mondzorg jeugd 2016 uit.
En verder bij volwassenen in 2013 (en ter vergelijking in 2007; onderste tabel). De eerstgenoemde onderzoekgroep van jeugdigen is in 2017 wederom onderzocht. Over de resultaten van het onderzoek onder volwassenen in 2013 verscheen in december 2014 het Signalement Mondzorg 2014.

Percentage jeugdigen/jonge volwassenen met een gaaf gebit en gemiddeld aantal dmfs/DMFS naar leeftijdsgroep in 2017
gaaf gebitaantal dmfs/DFMSn
5-jarigen76%1,1769
11-jarigen61%0,9521
17-jarigen34%3,2562
23-jarigen21%6,3357

Bron: TNO

Percentage jeugdigen/jongeren met een gaaf gebit en gemiddeld aantal DMFS naar leeftijdsgroep in 2014
gaaf gebitaantal DMFS
8-jarigen79%0,5
14-jarigen51%2,0
20-jarigen27%6,0

Bron: TNO

Gemiddeld aantal DMFT bij volwassenen, naar leeftijdsgroep, in 2007 en in 2013
20072013
25-34-jarigen6,66,6
35-44-jarigen12,79,1
45-54-jarigen16,614,5
55-64-jarigen19,117,8
65-74-jarigen19,618,7

Bron: TNO